عاد َ(عودَ) - عادا- عادوا- عادت- عادتا- عُدنَ - عُدتَ- عُدتما- عدتُم- عدتِ- عُدتما- عُدتنّ - عُدتُ- عُدنا (اعلال به حذف )= برگشت

 کانَ (کوَنَ )– کانا – کانوا – کانت – کانتا – کُنّ – کـُـنتَ – کـُـنتما- کـُـنتم – کـُـنتِ – کـُنتما – کنتنّ – کنت ُ- کُنّــا = بود

 مادامَ – ماداما– ماداموا- مادامت– مادامتا – مادُمنَ . مادُمت َ – مادُمتما – مادُمتم – مادمتِ – مادُمتما– مادُمتنّ– مادمتُ- مادُمنا  = تا زمانیکه

 راح َ- راحا – راحوا – راحت – راحتا – رُحن َ-  رُحت َ -  رُحتما – رُحتم -  رُحتِ - رُحتما – رُحتنّ -  رُحتُ -  رُحنا  = رفت

مازالَ – مازالا – مازالوا – مازالت – مازالتا – مازِ لن َ – مازلت َ – مازلتما – مازِلتم – مازِلت ِ – مازِلتما – ما زِلتنّ – مازِ لتُ - ما زِ لنا . هنوز. تا زمانی که

 صار َ- صارا – صاروا – صارت – صارتا – صِـرن َ – صِـرت َ - صِـرتما -  صِـرتم -  صِـرت ِ -  صِـرتما - صِـرتنّ – صِـرتُ – صِـرنا = شد

 لََــَـــیسَ – لـَــیسا- لیسوا- لیست- لیستا- لَـَــسنَ . لـَــستَ- لـَــستما- لـَـستم – لـَـستِ- لـَـستما- لـَـستنّ .لـَستُ – لـَـسنا (استثنا است چون در پنج صیغه اول اعلال به قلب نداریم )= نیست .

 * ما در مادام و مازال، مای ظزفیه است و اگرما قبل از این دو فعل نباشد جزو نواسخ یعنی افعال ناقصه نیستند .

ماضی های استثناء : خاف َ . نال َ . نام َ اینطور صرف می شوند :

نال َ نالا . نالوا. نالت . نالتا . نِــلنَ .

نِلتَ . نِلتما .نِلتم . نِلتِ . نِلتما .  نِلتنّ

نِلتُ . نِلنا .

 

 در مضارع و امر فعل مثال واوی اعلال به حذف داریم ولی در صیغه های مثال یایی اعلالی نداریم. 

سال گذشته در پست هاي خرداد ماه درباره افعال معتل و نوع اعلال آنها (دروس سال سوم دبيرستا ن كليه رشته ها ) مطالبي را تدريس كردم ؛ بنابراين براي مقدمه مي توانيد به پست هاي خرداد 86 مراجعه كنيد ؛ اما  درباره فعل معتل مثال ، مسائلي را  كه بچه ها بيشتر  مي پرسند و معمولا ً پاسخ كاملي دريافت نمي كنند در اين قسمت مختصرا ً مي آورم . حتما ً اين مطالب برايتان مفيد خواهد بود ضمن اينكه اگر سوالي پيش آمد در قسمت نظرات بفرماييد پاسخ داده خواهد شد .

   فعل معتل مثال: ( فعلي است كه اولين حرف از سه حرف اصلي آن حرف عله « و يا ي » مي باشد   :  مانند ( وعد ، وصف ، وجد ، يسَر ، ينَع ) ؛ به افعالي كه با واو شروع شده اند مثال واوي مي گوييم و به افعالي كه با يا شروع شده اند مثال  يايي مي گوييم . در ماضي اين افعال اعلالي وجود ندارد و مانند ذهب صرف مي شوند .

 مضارع افعال معتل مثال بر دو وزن ( يفعَل ُ  و يفعِلُ ) نوشته مي شوند

 در بين افعال مثال فعلهايي كه بر وزن يفعَل ُ مضارع مي شوند كم و انگشت شمارند بنابراين بهترين راه آموختن اين افعال حفظ كردن آنهاست اين افعال عبارتندا ز :( ودَع َ ، وَذرَ ، وضَع َ ، وقعَ ، وهَبَ ، وسِع َ ) كه مضارع آنها اينچنين ميشود يَودَعُ و ....و چون فعل مضارع مثال اعلال به حذف حرف عله دارد پس حرف عله را برمي داريم وشكل اعلال يافته مضارع آن مي شود (يدَعُ ، يذَرُ ،‌يضَعُ ، يقَعُ ، يهَبُ ،يسَعُ )

 بقيه فعلهاي مثال بر وزن يفعِلُ مضارع مي شوند مانند :وصَفَ (يصِف ُ ) وعَدَ ( يَعِد ُ ) و...

چرا اعلال فعلهايي مانند يَسَر َ و يَنَعَ ذكر نمي شود ؟ زيرا افعال مثال يايي مثل فعل صحيح و سالم صرف مي شوند و اعلال نمي شوند

 مثل:  يَسَر َ . يَيْسَرُ   . إيسِرْ . 

  

سلام

مائده خانم  فرمودید که فعل معتل را تدریس کنم، به امید خدا در آینده ای نه چندان دور تدریس صوتی که مخصوص کتابهای صوتی است را در این وبلاگ انجام خواهم داد ولی در حال حاضر برای در خواست شما که فعل معتل را خواسته اید بگویم که این افعال در پست های قبل تدریس شده است و شما می توانید با مراجعه به پست های خرداد ماه ۱۳۸۶ این افعال را بیابید و یا در سمت چپ وبلاگ جستجوی در وب را به صورت موضوعی انجام دهید تا در گوگل افعال معتل را ببینید که تدریس آن مخصوص همین وبلاگ است .

با تشکر از شما و درخواستتان

علي اي هماي رحمت تو چه آيتي خدا را

كه به ما سوا فكندي همه سايه ي همارا

شهادت مولاي متقيان حضرت علي (ع) را تسليت عرض مي كنم و ضمن آرزوي بهروزي و سعادت در سال تحصيلي جديد در ادامه اين وبلاگ موضوعي پيشنهادي از جانب شما سروران عزيز را تدريس خواهم كرد لطفاً‌موضوع پيشنهادي را كه براي اين وبلاگ در سال تحصيلي جديد مناسب مي دانيد در قسمت نظرات بفرماييد تا با توكل برخدا و استقبال شما عزيزان اين امر را از سر گيريم

و علي الله فليتوكل المتوكلون